คู่มือทำที่บ้าน
วิธีนวดข้อต่อด้วยน้ำมันพืช
การนวดที่บ้านให้ผลดีกว่าที่คิดเมื่อทำจังหวะถูก หน้านี้พาไปทีละขั้นตั้งแต่การเตรียมมือ การเลือกปริมาณน้ำมัน ไปจนถึงเวลาที่ควรหยุด พร้อมข้อควรระวังเรื่องแรงกดที่คนมักมองข้าม ทำตามได้ทันทีหลังอ่านจบ ใช้เวลาประมาณห้าถึงสิบนาทีต่อครั้ง
อ่านจบแล้วเริ่มนวดได้เลยคืนนี้
ขั้นตอนทั้งหมดในหน้านี้เรียงตามลำดับที่ทำจริงบนเตียงหรือบนเก้าอี้ในบ้าน ไม่ต้องซื้ออุปกรณ์เพิ่ม ไม่ต้องจองคิวที่ไหน สิ่งที่ต้องมีคือมือที่สะอาด ขวดน้ำมันหนึ่งขวด และเวลาว่างประมาณห้าถึงสิบนาที
ถ้ายังไม่แน่ใจว่าจะเริ่มจากน้ำมันชนิดไหน อ่านคู่มือเปรียบเทียบน้ำมันจากพืชของเราก่อนได้ แล้วค่อยกลับมาที่หน้านี้เพื่อทำตามลำดับนวด
หกช่วงของกิจวัตรการนวด
- ๑เตรียมมือและน้ำมันให้พร้อมก่อนสัมผัสข้อ
- ๒ไล่วงกลมเล็ก ๆ รอบข้อตามลำดับที่วางไว้
- ๓คุมแรงกดให้ยังหายใจได้ตามปกติ
- ๔เลือกช่วงเวลาที่เหมาะกับร่างกายในแต่ละวัน
- ๕รู้ข้อควรระวังที่ทำให้ต้องหยุดทันที
- ๖ปิดท้ายด้วยการเช็ดน้ำมันและดื่มน้ำหนึ่งแก้ว
เตรียมมือและน้ำมันก่อนเริ่ม
ล้างมือให้สะอาดและเช็ดให้แห้งก่อนหยิบขวดน้ำมัน ผิวที่เปียกจะทำให้น้ำมันเจือจางและลื่นเกินไป อุ่นน้ำมันเล็กน้อยโดยหยดใสาฝ่ามือแล้วถูสองมือเข้าหากันสักสองสามวินาที เริ่มจากปริมาณเท่าเมล็ดถั่วเขียว ถ้ารู้สึกฝืดค่อยเติมทีหลัง การเตรียมแบบนี้ช่วยให้ควบคุมแรงได้ง่ายขึ้นในจังหวะแรก
ถ้าน้ำมันไหลย้อยลงแขนก่อนเริ่ม ให้เช็ดออกแล้วเริ่มใหม่ด้วยปริมาณที่น้อยลง เพราะมือที่ลื่นเกินไปจะกดลงบนข้อได้ไม่แม่น และมักทำให้เผลอออกแรงมากกว่าที่ตั้งใจไว้
เริ่มจากน้ำมันเท่าเมล็ดถั่วเขียวบนฝ่ามือ แล้วเติมทีหลังถ้ารู้สึกว่าฝืด
ลำดับการนวดทีละขั้น
เริ่มจากวางฝ่ามือบนบริเวณใกล้ข้อแล้วนิ่งไว้ประมาณห้าวินาทีเพื่อให้กล้ามเนื้อรับรู้การสัมผัส จากนั้นเคลื่อนเป็นวงกลมเล็ก ๆ รอบข้อช้า ๆ ราวสิบรอบ ค่อย ๆ ขยับขึ้นไปตามแนวกล้ามเนื้อด้านบนข้อ ทำซ้ำอีกสองรอบโดยเพิ่มแรงทีละน้อย และปิดท้ายด้วยการลูบเบา ๆ ตามแนวยาวเพื่อให้ผ่อนคลาย แต่ละข้างใช้เวลาประมาณสามถึงห้านาที
วางฝ่ามือแล้วนิ่งไว้
ทาบฝ่ามือให้เต็มบริเวณใกล้ข้อ นิ่งไว้ประมาณห้าวินาทีโดยไม่ต้องกด จังหวะนี้ช่วยให้กล้ามเนื้อรับรู้การสัมผัสก่อนที่คุณจะเริ่มออกแรงจริง
วนเป็นวงกลมเล็ก ๆ รอบข้อ
เคลื่อนฝ่ามือช้า ๆ เป็นวงกลมเล็ก ๆ รอบข้อ ราวสิบรอบต่อหนึ่งชุด วงยิ่งเล็กเท่าไรก็ยิ่งควบคุมแรงได้ง่ายขึ้น โดยเฉพาะบริเวณที่ผิวบาง
ขยับขึ้นตามแนวกล้ามเนื้อ
ค่อย ๆ เลื่อนมือขึ้นไปตามแนวกล้ามเนื้อด้านบนข้อ ทำซ้ำอีกสองรอบโดยเพิ่มแรงทีละน้อย แล้วปิดท้ายด้วยการลูบเบา ๆ ตามแนวยาวเพื่อให้กล้ามเนื้อผ่อนคลาย
แรงกดที่เหมาะสม
หลักง่าย ๆ คือแรงควรอยู่ในระดับที่คุณยังหายใจปกติได้ ไม่ต้องกัดฟัน ไม่ต้องกลั้นหายใจ ถ้ารู้สึกเจ็บแปลบหรือเสียว ให้ลดแรงลงทันทีโดยไม่ต้องรอให้ครบรอบ ผิวควรอุ่นขึ้นแต่ไม่แดงจัด ถ้าพรุ่งนี้ยังรู้สึกเจ็บตรงจุดเดิมแปลว่าแรงที่ใช้มากเกินไป
เวลาที่เหมาะในแต่ละวัน
ช่วงเช้าเหมาะกับการนวดสั้น ๆ ไม่เกินห้านาทีต่อข้าง เพื่อให้กล้ามเนื้อตื่นตัวก่อนเริ่มงาน ส่วนช่วงก่อนนอนสามารถนวดได้นานขึ้นเล็กน้อยและใช้แรงเบากว่า หลีกเลี่ยงการนวดทันทีหลังมื้ออาหารหนักหรือหลังออกกำลังกายหักโหม ควรรออย่างน้อยหนึ่งชั่วโมงเพื่อให้ร่างกายได้พักก่อน
ช่วงเช้า ก่อนเริ่มงาน
นวดสั้น ๆ ไม่เกินห้านาทีต่อข้าง เน้นจังหวะเบาและรวดเร็วพอให้กล้ามเนื้อตื่นตัว ไม่ออกแรงหนักเพราะร่างกายเพิ่งเริ่มวัน
ช่วงก่อนนอน
นวดได้นานขึ้นเล็กน้อยและใช้แรงเบากว่าตอนเช้า จังหวะช้า ๆ ช่วยให้ร่างกายผ่อนคลายก่อนเข้านอน ไม่ต้องรีบให้จบ
หลังมื้ออาหารหนัก
ควรรออย่างน้อยหนึ่งชั่วโมงก่อนเริ่มนวด ให้ร่างกายได้พักจากการย่อยอาหารก่อน แล้วค่อยนวดในจังหวะเบา ๆ
หลังออกกำลังกายหักโหม
รออย่างน้อยหนึ่งชั่วโมงเช่นกัน ปล่อยให้กล้ามเนื้อหายร้อนก่อน แล้วเริ่มจากแรงเบาที่สุดเพื่อดูว่าจุดไหนยังรู้สึกตึงอยู่
ข้อควรระวังที่ควรรู้ก่อนทำ
ไม่ควรนวดบนผื่น ผิวแตก หรือบริเวณที่มีอาการบวมร้อน เพราะการกดทับอาจทำให้รู้สึกไม่สบายมากขึ้น ถ้ามีอาการชาหรืออ่อนแรงที่แขนขาควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพก่อนเริ่มนวดเอง และไม่ควรนวดซ้ำจุดเดิมหลายรอบในวันเดียวเพราะหวังว่าจะดีขึ้นเร็ว การพักก็ช่วยได้
เลี่ยงบริเวณที่มีผื่น ผิวแตก หรือผิวที่กำลังระคายเคือง เพราะแรงกดจะทำให้รู้สึกไม่สบายมากขึ้น
ถ้าบริเวณข้อบวมหรือร้อน ให้งดนวดไว้ก่อน แล้วรอจนกว่าจะกลับสู่สภาพปกติจึงค่อยเริ่มใหม่
ถ้ามีอาการชาหรืออ่อนแรงที่แขนหรือขา ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพก่อนเริ่มนวดด้วยตัวเอง
อย่านวดซ้ำจุดเดิมหลายรอบในวันเดียวเพื่อหวังผลเร็ว การปล่อยให้ผิวได้พักระหว่างวันก็ช่วยได้เช่นกัน
หลังนวดควรทำอะไรต่อ
เช็ดน้ำมันส่วนเกินออกด้วยผ้าแห้งหรือกระดาษทิชชู แล้วดื่มน้ำหนึ่งแก้ว หลีกเลี่ยงการอาบน้ำร้อนทันทีเพราะผิวเพิ่งถูกกระตุ้นจากการนวด อาจรอประมาณสามสิบถึงหกสิบนาทีก่อนอาบ ถ้าต้องทำงานต่อให้สวมเสื้อผ้าที่ไม่รัดแน่นบริเวณข้อ เพื่อให้ผิวหายใจได้ตามปกติ
ถ้าผิวรู้สึกอุ่นต่ออีกสักพักก็เป็นเรื่องปกติจากจังหวะนวด ให้รอจนกว่าจะหายอุ่นก่อนอาบน้ำ และถ้าต้องนั่งทำงานต่อ ควรลุกยืดเส้นเป็นระยะเพื่อไม่ให้ข้ออยู่ในท่าเดิมนานเกินไป
ปรับวิธีนวดตามจุดที่ต่างกัน
ข้อมือและข้อเท้าเป็นบริเวณที่ผิวบางกว่า จึงควรใช้แรงเบาและวงกลมเล็กกว่า เข่าและไหล่มีกล้ามเนื้อหนากว่าและรองรับแรงได้มากกว่าเล็กน้อย ควรเริ่มจากเบาก่อนเสมอในทุกจุด และปรับเพิ่มเฉพาะเมื่อรู้สึกสบาย ถ้าจุดไหนยังไม่มั่นใจให้ทำเพียงการลูบเบา ๆ แทนการกดลึก
ผิวบางกว่า ใช้แรงเบาที่สุดและวงกลมเล็ก ๆ หลายรอบ หลีกเลี่ยงการกดตรงปุ่มกระดูก
ใช้จังหวะเดียวกับข้อมือ เน้นลูบเบา ๆ ตามแนวยาวก่อน แล้วค่อยวนเป็นวงกลมถ้ารู้สึกสบาย
มีกล้ามเนื้อรองรับมากกว่าเล็กน้อย เริ่มเบาก่อนเสมอ แล้วค่อยเพิ่มแรงเมื่อรู้สึกสบาย
กล้ามเนื้อหนาและกว้างกว่า ขยับเป็นวงกลมใหญ่ขึ้นได้ แต่ยังคงจังหวะช้าและหายใจได้ตามปกติ
ทำต่อเนื่องอย่างไรให้ไม่ลืม
ผูกการนวดเข้ากับกิจกรรมที่ทำอยู่แล้ว เช่น หลังแปรงฟันก่อนนอนหรือหลังปิดคอมพิวเตอร์ จะช่วยให้จำได้ง่ายกว่าการตั้งเวลาใหม่ วางขวดน้ำมันไว้ในที่ที่หยิบถึงโดยไม่ต้องค้น และจดสั้น ๆ ว่าวันไหนรู้สึกสบายขึ้นเพื่อดูแนวโน้มของตัวเอง วิธีนี้ทำให้การนวดกลายเป็นส่วนหนึ่งของวันโดยไม่ต้องฝืน
ผูกกับกิจวัตรเดิม
ต่อท้ายสิ่งที่ทำทุกวันอยู่แล้ว เช่น หลังแปรงฟันก่อนนอน จะจำได้ง่ายกว่าการตั้งเวลาใหม่
วางขวดให้หยิบถึง
เก็บขวดน้ำมันไว้ในจุดที่มองเห็นและเอื้อมถึง ไม่ต้องเปิดตู้หรือค้นหาให้เสียจังหวะ
จดสั้น ๆ ไว้ดูแนวโน้ม
เขียนสั้น ๆ ว่าวันไหนรู้สึกสบายขึ้น เพื่อดูว่าจังหวะและเวลาที่ทำอยู่เหมาะกับตัวเองหรือไม่
คำถามที่เจอบ่อยก่อนเริ่มนวดเอง
ต้องใช้เวลานานแค่ไหนต่อหนึ่งครั้ง
ประมาณสามถึงห้านาทีต่อข้าง และรวมทั้งสองข้างแล้วมักอยู่ที่ห้าถึงสิบนาที ถ้ามีเวลาน้อยกว่านั้น ให้ลดจำนวนรอบลงแต่คงจังหวะช้าไว้
ถ้านวดแล้วรู้สึกเจ็บแปลบควรทำอย่างไร
ให้ลดแรงลงทันทีโดยไม่ต้องรอให้ครบรอบ แล้วเปลี่ยนเป็นการลูบเบา ๆ แทน ถ้ายังเจ็บอยู่ให้หยุดพักบริเวณนั้นไว้ก่อน
นวดวันละกี่ครั้งจึงพอดี
หนึ่งครั้งต่อวันก็เพียงพอสำหรับการทำที่บ้าน อย่านวดซ้ำจุดเดิมหลายรอบในวันเดียวเพื่อหวังผลเร็ว เพราะการพักก็ช่วยได้เช่นกัน
ต้องเลือกน้ำมันชนิดไหนก่อน
เริ่มจากน้ำมันจากพืชที่คุณคุ้นเคยและไม่รู้สึกฝืดหรือเหนียวเกินไป ถ้ายังไม่แน่ใจ ลองดูคู่มือเปรียบเทียบน้ำมันจากพืชของเราเพื่อเทียบลักษณะการซึมและกลิ่นก่อนตัดสินใจ
ถ้ามีอาการชาหรืออ่อนแรงควรเริ่มนวดเองไหม
ไม่ควรเริ่มเอง ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพก่อน เพื่อให้แน่ใจว่าจังหวะและแรงที่ใช้เหมาะกับอาการของคุณจริง ๆ
เริ่มคืนนี้ แล้วค่อยดูว่าจังหวะไหนเหมาะกับคุณ
อ่านจบแล้วลองทำตามลำดับในหน้านี้หนึ่งครั้งกับข้อที่รู้สึกตึงที่สุด แล้วสังเกตว่าแรงและเวลาที่ใช้สบายกับคุณแค่ไหน ถ้าอยากให้กิจวัตรต่อเนื่องกว่าเดิม เริ่มจากตารางประจำวันของเรา หรือส่งคำถามเรื่องเทคนิคมาได้เลย
พลังพืชอาร์นิกา · 45/8 หมู่ 5 ตำบลช้างเผือก อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ 50300 · โทร +66 53 210 987 · จันทร์–ศุกร์ 09:00–18:00 น.